De volgende stap na DigiDiag: Maak kennis met de COW (Computer On Wheels)

do/apr/2026

De afgelopen 15 jaar heeft Metrisquare, samen met vooraanstaande wetenschappers en clinici, gewerkt aan de ontwikkeling van digitale, neuropsychologische tests. De als eerste versie op de markt gekomen software met de naam DiagnoseIS en later DigiDiag genoemd, waarbij computer en tekentablet worden gecombineerd, bracht het beste van twee werelden samen: de intuïtieve ervaring van pen en papier én de precisie van digitale metingen. Als snel werd de meerwaarde gezien door neuropsychologen, vooral in Nederland, België en Duitsland, en ontstonden de eerste testbatterijen inclusief normen. Voorbeelden hiervan zijn:

Het ontwikkelen van zulke testbatterijen is meestal verbonden aan PhD-projecten die meerdere jaren duren. Desondanks verandert het ICT-landschap binnen zorginstellingen snel. Dat is ook één van de redenen waarom papier nog veel wordt gebruikt: eenmaal genormeerd biedt het een zeer stabiel medium voor het uitvoeren van neuropsychologische tests. In de praktijk worden deze tests dan ook vaak nog handmatig afgenomen, terwijl de scoring bijvoorbeeld met RSP gebeurt.

De uitdaging van technologie

We zien dat de technische opzet van DigiDiag, namelijk software die op een eigen laptop of computer geïnstalleerd wordt en een tablet die als tweede scherm moet worden aangesloten, steeds minder goed aansluit bij moderne IT-omgevingen. Zorginstellingen stappen massaal over op SaaS-oplossingen (Software as a Service). Dit zijn applicaties die doorgaans eenvoudig via de browser werken, zonder lokaal beheer. Voor ICT-afdelingen betekent dit minder installatie en minder onderhoud.

Waarom neuropsychologisch testen anders is

Vragenlijsten kun je in veel gevallen prima aanbieden via een website, bijvoorbeeld met RSP, maar veel neuropsychologische tests, zoals bijvoorbeeld de Trail Making Test, stellen andere eisen:

  • Nauwkeurige timing op millisecondenniveau
  • Consistente prestentatie van stimuli
  • Een gestandaardiseerde testomgeving
  • Intuïtieve interactie die zo ongevoelig mogelijk is voor kennis en kunde van computers

Juist die factoren maken het lastig om deze tests betrouwbaar via een willekeurige browser en device aan te bieden. Op afstand afnemen is vaak zelfs al helemaal niet gewenst, omdat je dan als diagnosticus de mogelijkheid mist om gedrag te observeren. De variatie in hardware en software (de “heterogene omgeving”) zorgt tevens voor meetverschillen, en dat is onwenselijk in diagnostiek.

De oplossing: DigiDiag als Computer On Wheels (COW)

Samen met Christophe Lafosse van het RevArte Revalidatieziekenhuis ontwikkelde Metrisquare een innovatieve oplossing die wederom het beste van beide werelden combineert: de COW, een mobiel teststation waarin:

  • Een computer en tablet geïntegreerd zijn
  • De opstelling eenvoudig verplaatsbaar is binnen de instelling
  • De software via internet gekoppeld is aan het Metrisquare-platform

Hierdoor ontstaat een gestandaardiseerde, mobiele en toekomstbestendige testomgeving. In combinatie met andere apparatuur zouden ook andere devices gekoppeld kunnen worden, zoals een EEG-meting of Eye Tracker.

Computer on Wheels zorg
Computer on Wheels zorg

Praktisch én toekomstgericht

De COW wordt inmiddels dagelijks gebruikt binnen RevArte en bewijst daar zijn waarde in de praktijk. Het systeem maakt het mogelijk om bestaande DigiDiag-tests, zoals de Visual Neglect Testbatterij en de DiaNAH-tests, op een betrouwbare en efficiënte manier af te nemen.

Tegelijkertijd sluit het beter aan op de moderne ICT-architecturen en de behoefte aan SaaS. Het is immers een gestandaardiseerde oplossing die volledig door Metrisquare wordt onderhouden en beheerd, en daarmee goed aansluit bij wat in zorginstellingen al gebruikelijk is in diagnostiek- en behandelruimten. De oplossing ondersteunt verder, vanwege een uplink met onze servers gewoon koppelingen met andere zorgapplicaties, zoals het EPD.

Nog in ontwikkeling

De COW is op dit moment nog geen standaard product, maar een doorlopend ontwikkelproject. Dat betekent dat er ruimte is voor input, samenwerking en verdere optimalisatie.

We zijn benieuwd:
Zou dit ook binnen jouw organisatie waarde kunnen toevoegen?

Interesse?

Wil je meer weten over de mogelijkheden van de COW of meedenken over de verdere ontwikkeling? Neem gerust contact met ons op.

AVG-proof werken in de diagnostiek: efficiënt én veilig omgaan met cliëntgegevens

wo/mrt/2026

Voor veel organisaties staat de maand maart in het teken van dataveiligheid en continuïteit. Op 31 maart is het namelijk Wereld Back-up Dag, een moment waarop wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor het beschermen van data.

Een onderwerp dat daar ook bij hoort, is AVG-proof werken met cliëntgegevens in de diagnostiek. Organisaties werken steeds vaker met digitale systemen waarin persoonsgegevens worden verwerkt, zoals testresultaten en rapportages. Dat roept een belangrijke vraag op:

Hoe zorg je ervoor dat digitale diagnostiek niet alleen efficiënt, maar ook AVG-proof blijft?

AVG-testproof werken

AVG-proof werken in de diagnostiek: hoe gaat het in de dagelijkse praktijk?

Binnen de psychodiagnostiek wordt steeds vaker digitaal gewerkt. Software ondersteunt het afnemen van vragenlijsten, het scoren van tests en het genereren van rapportages. Dit maakt het diagnostisch proces efficiënter en helpt professionals bij hun dagelijkse werkzaamheden. Hierbij worden ook cliëntgegevens verwerkt, zoals testresultaten en achtergrondinformatie die worden gebruikt voor het opstellen van psychodiagnostische rapportages.

Wanneer een cliënt meerdere keren wordt gezien, wordt gebruikgemaakt van bestaande cliëntgegevens. Denk aan eerdere testresultaten of informatie uit een elektronisch patiëntendossier (EPD). Daarnaast worden gegevens van nieuwe cliënten ook opgeslagen in het EPD. Op die manier kan een professional voortbouwen op eerdere diagnostiek en ontstaat er een vollediger beeld van de cliënt.

Bij dit soort processen is er sprake van verwerking van persoonsgegevens. Dat betekent dat systemen waarin deze gegevens worden verwerkt zorgvuldig moeten zijn ingericht, goed in kaart gebracht en gedocumenteerd in een verwerkingsregister, en moeten voldoen aan de geldende privacyregels.

In de praktijk gebeurt het regelmatig dat men zich niet bewust is van kleinere, maar toch relevante verwerkingen van gegevens. Soms worden bijvoorbeeld tools gebruikt, zoals Excelbestanden of online applicaties, waarin gegevens achterblijven, terwijl deze systemen niet in beeld zijn bij de ICT-afdeling.

Hoewel de regels rondom privacy soms het gevoel kunnen geven dat ze processen vertragen, zijn er helaas veel voorbeelden waarbij juist het ontbreken van overzicht leidt tot een datalek. Dat heeft niet alleen vervelende gevolgen voor de betrokkenen, maar kan ook leiden tot reputatieschade voor een organisatie.

Hoe zorgt Metrisquare ervoor dat het voldoet aan de AVG?

Metrisquare is gecertificeerd volgens de normen ISO 27001 en NEN 7510. Hiervoor is een zogenoemd ISMS (Information Security Management System) ingericht. Binnen dit systeem wordt structureel aandacht besteed aan informatiebeveiliging, inclusief wet- en regelgeving zoals de AVG.

Met behulp van een verwerkersovereenkomst wordt vastgelegd welke gegevens worden verwerkt, met welk doel en hoe lang deze worden bewaard. Ook wordt hierin beschreven hoe gegevens verwijderd kunnen worden. Hiervoor maken we in de meeste gevallen gebruik van het model van de BoZ, dat als basis dient en waar nodig kan worden aangevuld met specifieke afspraken.

In de praktijk zien we dat organisaties soms zelf invulling proberen te geven aan dergelijke overeenkomsten, terwijl er al duidelijke en bruikbare standaarden beschikbaar zijn.

Meer dan alleen privacy: informatiebeveiliging in de breedte

Wat daarnaast belangrijk is om te realiseren, is dat informatiebeveiliging breder is dan alleen vertrouwelijkheid. Het gaat ook om integriteit en beschikbaarheid: zijn de gegevens correct en zijn ze beschikbaar wanneer dat nodig is?
Back-ups spelen hierin een belangrijke rol. Veel organisaties maken wel back-ups, maar testen niet of deze ook daadwerkelijk werken wanneer dat nodig is. Door regelmatig een zogeheten restore-test uit te voeren, kan worden gecontroleerd of gegevens daadwerkelijk succesvol kunnen worden hersteld.

Hoe wij software veilig ontwikkelen

Voordat onze software wordt gebruikt in de dagelijkse praktijk, wordt deze eerst uitgebreid ontwikkeld en getest. Dit doen we om ervoor te zorgen dat systemen betrouwbaar functioneren en dat er zorgvuldig wordt omgegaan met gegevens.

Hierbij werken we volgens het OTAP-principe: eerst ontwikkelen, daarna testen, vervolgens een acceptatiefase en pas daarna wordt de software in productie genomen. Bij het ontwikkelen van diagnostische software is dat extra belangrijk, omdat er gewerkt wordt met gevoelige cliëntgegevens.

Daarom wordt er al vanaf het begin van de ontwikkeling rekening gehouden met privacy en informatiebeveiliging. Zo wordt voorafgaand aan elke ontwikkeling een risico-inschatting gemaakt en wordt al in een vroeg stadium gekeken naar manieren om deze risico’s te verkleinen of te elimineren.

Zorgvuldig omgaan met data tijdens testen

Tijdens het testen van software wordt ook zorgvuldig gekeken naar welke data worden gebruikt. Het testen met persoonsgegevens wordt namelijk gezien als een verwerking van persoonsgegevens. Daarom maken we gebruik van alternatieven, zoals fictieve data, zodat systemen realistisch getest kunnen worden zonder dat echte cliëntgegevens nodig zijn.

Bij Metrisquare passen we deze principes toe bij het ontwikkelen van onze oplossingen voor psychodiagnostiek. Onze software ondersteunt psychologen bij het afnemen van vragenlijsten, het scoren van tests en het genereren van rapportages, zodat het diagnostisch proces efficiënter verloopt en professionals meer tijd kunnen besteden aan hun cliënten.

Tegelijkertijd besteden we veel aandacht aan de veilige verwerking van gegevens. Zo worden gegevens alleen gebruikt voor het doel waarvoor ze bedoeld zijn en blijft de organisatie die het systeem gebruikt eigenaar van haar data.

Digitale diagnostiek: efficiënt én AVG-proof

Digitale systemen spelen een steeds grotere rol binnen de psychodiagnostiek. Ze ondersteunen professionals bij het afnemen van tests, het verwerken van resultaten en het genereren van rapportages.

Juist daarom is het belangrijk dat deze systemen op een veilige en verantwoorde manier worden ontwikkeld en gebruikt. Door zorgvuldig om te gaan met gegevens, zowel in de praktijk als achter de schermen bij de ontwikkeling van software, kan digitale diagnostiek efficiënt én privacyvriendelijk worden toegepast.

 

Bronnen

    Besparen op administratie, niet op de psycholoog

    wo/jan/2026

    De digitalisering van de psychologische diagnostiek speelt een steeds grotere rol bij het ondersteunen van professionals. Psychologische diagnostiek vormt de basis van goede zorg: zo krijg je een volledig beeld van de cliënt en kun je de juiste diagnose stellen, waarmee behandelingen gerichter en effectiever worden. Desondanks blijft dit uitdagend door veranderingen in het zorglandschap, zoals toenemende zorgvraag en groeiende druk op professionals.

    We moeten mee veranderen, en de vraag is dan niet meer of digitalisering psychologische diagnostiek beïnvloedt, maar hoe het bijdraagt aan versnelling en efficiëntie zonder verlies van kwaliteit.

    Psycholoog en cliënt

    Ondersteuning van de professional

    Binnen de psychologie wordt digitalisering gelukkig steeds meer gezien als ondersteuning van het werk van de professional. Ook het Nederlandse Instituut van Psychologen (NIP) benadrukt dat digitale toepassingen kansen bieden voor efficiëntie, consistentie en toegankelijkheid, zolang ze passen binnen professionele, ethische en juridische kaders. In de praktijk betekent dit dat digitale systemen vooral waarde toevoegen bij herhaalbare processen: testafname, scoring, registratie en rapportage.

    In de praktijk merken we met RSP het voordeel van digitalisering. Digitale afnames verminderen tijd bij het voorbereiden en afnemen van een test en digitale scoringen besparen handmatig zoekwerk en verkleinen de kans op rekenfouten. Automatische rapportages verminderen de tijd die nodig is voor standaardrapportage en ondersteunen professionals om zich te richten op analyse, observatie en interpretatie.

    Voor de professionals betekent dit dat er meer ruimte overblijft voor de kern van het vak: keuzes en afwegingen maken, verbanden leggen en klinische beslissingen nemen.

    Digitalisering op grotere schaal

    Digitalisering helpt het complexe zorglandschap te overzien door gegevens gestructureerd vast te leggen, trends in de tijd te volgen en informatie te koppelen aan andere zorgprocessen.

    Dit is vooral nuttig wanneer diagnostiek onderdeel is van een breder traject, zoals het bepalen van de juiste zorg, behandeling en evaluatie.

    Complexiteit vraagt specialiteit

    Digitalisering versnelt psychologische diagnostiek door processen te ondersteunen. Het vervangt dus niet de professional. In een tijd waarin druk en complexiteit toenemen, helpt dit professionals om diagnostiek zorgvuldig, efficiënt en werkbaar te houden. Digitalisering door middel van RSP verlaagt indirecte tijd en vergroot directe tijd.

    De kern blijft hetzelfde: expertise, interpretatie en professioneel oordeel zijn onmisbaar. Digitalisering kan dit werk versterken, mits het verstandig en inhoudelijk verantwoord wordt toegepast.

    Bronnen