CBCL

De Child Behavior Checklist (CBCL) brengt vaardigheden, gedrags-, emotionele – en sociale problemen van kinderen en jeugdigen in kaart.

Omschrijving

Doel

De CBCL is een vragenlijst die tot doel heeft om emotionele en gedragsproblemen bij kinderen en jongeren in kaart te brengen zoals deze zich voordoen in het dagelijks leven. De CBCL richt zich op een breed spectrum van internaliserende en externaliserende problematiek, evenals op sociaal functioneren en algemene aanpassing. Er zijn twee versies beschikbaar, de CBCL/1,5-5 (“Preschool-Age”) en de CBCL/6-18 (“School-Age”).

Toepassing

De CBCL wordt ingevuld door ouders of verzorgers van kinderen en jongeren, en biedt een gestandaardiseerde beoordeling van probleemgedrag en competenties in de thuissituatie. De lijst is onderdeel van het ASEBA-systeem, dat ook parallelle versies kent voor leerkrachten (Teacher Report Form [TRF]) en jongeren zelf (Youth Self Report [YSR]). De vragenlijst wordt veelvuldig ingezet bij signalering, diagnostiek en evaluatie van behandeling, onder andere bij zorgen rondom ADHD, autismespectrumstoornissen, angst- en stemmingsstoornissen, gedragsstoornissen, trauma en bredere psychosociale problematiek. Afname en interpretatie zijn voorbehouden aan daartoe bevoegde (psycho)diagnostische professionals conform geldende richtlijnen.

Wat de test meet

De CBCL/1,5-5 bestaat uit 100 items en de CBCL/6–18 bestaat uit 113 items, beiden zijn aangevuld met (open) vragen over het functioneren van het kind. De items beschrijven concreet observeerbaar gedrag en emotionele kenmerken in de afgelopen zes maanden. Ze leveren scores op verschillende schaalniveaus:

1. Syndroomschalen:
   1. Angstig/depressief
   2. Teruggetrokken/depressief
   3. Lichamelijke klachten
   4. Sociale problemen
   5. Denkproblemen
   6. Aandachtsproblemen
   7. Regelovertredend gedrag
   8. Agressief gedrag
   9. Andere problemen
2. Brede-bandsyndromen:
   1. Internaliserende problemen
   2. Externaliserende problemen
   3. Totale probleemscore
3. DSM-georiënteerde schalen (deze schalen sluiten aan bij DSM-5-classificaties):
   1. Affectieve problemen
   2. Angstproblemen
   3. Somatische problemen
   4. ADHD-problemen
   5. Oppositioneel-opstandige problemen
   6. Normoverschrijdende gedragsproblemen
4. 2007-schalen:
   1. Obsessief-compulsieve problemen
   2. Posttraumatische stressproblemen
5. Competentieschalen (naast probleemgedrag wordt ook adaptief functioneren in kaart gebracht):
   1. Activiteiten
   2. Sociaal functioneren
   3. Schoolfunctioneren
   4. Totale vaardigheden

Alle items worden beoordeeld op een driepuntsschaal lopend van 0 (“helemaal niet”), 1 (“een beetje of soms waar”) tot 2 (“duidelijk of vaak waar”), waarbij de beoordeling over de afgelopen 2 maanden (CBCL/1,5-5) of 6 maanden (CBCL/6-18) gaat. Per schaal worden ruwe somscores berekend, die worden omgezet naar T-scores en percentielen. De T-scores worden vervolgens geïnterpreteerd aan de hand van normatieve classificaties (“normaal”, “subklinisch” of “klinisch”), waarbij een hogere score meer problemen representeren.
Binnen het ASEBA-systeem worden verschillende indices gebruikt om de consistentie en aannemelijkheid van het antwoordpatroon te beoordelen, zoals inconsistentie-indices en signalen voor mogelijke over- of onderrapportage. Deze ondersteunen de interpretatie van de uitkomsten in samenhang met klinische informatie.

Normen

Voor de CBCL/1,5-5 zijn normgegevens beschikbaar, gebaseerd op de Amerikaanse bevolking.

Voor de CBCL/6–18 zijn normgegevens beschikbaar, gebaseerd op een representatieve steekproef uit de algemene Nederlandse bevolking (N= 1548). De normen zijn geslachtsspecifiek en leeftijdsafhankelijk (6 t/m 18 jaar).