Location Learning Test (LLT)

De Location Learning Test (LLT) meet het visueelruimtelijk leren en geheugen.

Doel

De LLT is bedoeld om stoornissen in het visueelruimtelijk leren en geheugen in kaart te brengen. Met de test kan worden onderzocht in hoeverre iemand de locaties van objecten kan aanleren, onthouden en na een vertraging opnieuw kan reproduceren. De test is ontwikkeld voor gebruik bij volwassenen en ouderen bij wie geheugenproblemen of neuropsychologische aandoeningen worden vermoed.

Toepassing

De LLT kan worden gebruikt binnen neuropsychologisch onderzoek bij volwassenen en ouderen. De test is geschikt om de effecten van onder andere dementie, veroudering, beroertes en andere neuropsychologische aandoeningen op het visueelruimtelijk geheugen te onderzoeken. Daarnaast kan de test worden ingezet bij onderzoek naar de gevolgen van medicatie- en middelengebruik. De LLT doet geen beroep op fijne motoriek, tekenvaardigheid of een mondelinge respons en kan daardoor ook bruikbaar zijn bij personen bij wie dergelijke factoren de testprestatie kunnen beïnvloeden. Er zijn twee afnameprocedures. Afnameprocedure I is vooral bedoeld voor oudere personen en personen bij wie ernstigere geheugenstoornissen worden verwacht. Afnameprocedure II is gevoeliger voor mildere geheugenproblemen en is tevens geschikt voor jongere volwassenen. De test wordt afgenomen door personen met ruime ervaring in de toepassing en interpretatie van psychologische tests.

Wat de test meet

De LLT bestaat uit een 5 x 5-raster waarin de locaties van tien afbeeldingen van alledaagse voorwerpen moeten worden onthouden en als plaatjes worden teruggelegd op een leeg raster. Er zijn twee parallelle versies beschikbaar en twee mogelijke afnameprocedures. Na een retentie-interval volgt een uitgestelde reproductie of herkenningstaak. De volgende scores kunnen worden bepaald:

1. Totale plaatsingsfout
2. Leerindex
3. Uitgestelde herinneringsscore
4. Discriminatie-index (optioneel bij afnameprocedure I)

De Totale plaatsingsfout geeft weer in hoeverre de teruggelegde objecten afwijken van de juiste locaties. De Leerindex geeft de mate van verbetering over de opeenvolgende aanbiedingen weer en is de belangrijkste uitkomstmaat. De Uitgestelde herinneringsscore geeft aan hoeveel informatie verloren gaat na het retentie-interval. Met de optionele Discriminatie-index kan worden onderzocht in hoeverre de deelnemer de aangeboden objecten herkent. Alle ruwe scores, behalve de Discriminatie-index, worden omgezet naar percentielscores. Bij de interpretatie worden de scores beoordeeld in relatie tot leeftijd en IQ of leeftijd en opleidingsniveau.

Normen

Voor beide afnameprocedures zijn afzonderlijke normen beschikbaar. De normen zijn gebaseerd op continue normering met regressieanalyses, waarbij relevante achtergrondkenmerken in de normering worden meegenomen. De ruwe scores worden omgezet naar percentielscores. Voor afnameprocedure I zijn de normen gebaseerd op 186 gezonde, zelfstandig wonende volwassenen uit Engeland, met een leeftijd van 50 tot en met 96 jaar. Bij de normering van de Totale plaatsingsfout en Leerindex wordt rekening gehouden met leeftijd (50 t/m 60 jaar, 60 t/m 70 jaar, 70 t/m 80 jaar en 80+ jaar) en geschat IQ of opleidingsniveau (IQ<85 of Verhage 1, 2 of 3; IQ 85 t/m 115 of Verhage 4 of 5; IQ>115 of Verhage 6 of 7). Voor de Uitgestelde herinneringsscore wordt eveneens een normscore bepaald die is opgesplitst voor leeftijd. Voor de Discriminatie-index zijn geen adequate normgegevens beschikbaar. Voor afnameprocedure II zijn Nederlandse normen beschikbaar. De oorspronkelijke normgroep in de handleiding bestond uit 382 gezonde deelnemers van 18 t/m 90 jaar. Voor het LLT-scoringsprogramma is deze normgroep later uitgebreid. Deze aanvullende normgegevens zijn gebaseerd op 647 gezonde Nederlandse deelnemers van 16 t/m 90 jaar. Voor de Totale plaatsingsfout en Leerindex zijn regressieformules beschikbaar waarin naast leeftijd ook het geschat IQ of opleidingsniveau wordt meegenomen (laag [Verhage 1–3], gemiddeld Verhage[4–5] en hoog (Verhage [6–7]). De aanvullende gegevens voor afnameprocedure II zijn verzameld tussen 2003 en 2013 binnen verschillende Nederlandse onderzoeksprojecten.