De door de clinicus af te nemen PTSS schaal voor DSM-5, herzien (Clinician-Administered PTSD Scale for DSM-5, Revised [CAPS-5-R]) stelt (symptomen van) een Posttraumatische Stress Stoornis (PTSS) vast volgens de DSM-5.

Doel

De CAPS-5-R is een gestructureerd interview dat de aanwezigheid en ernst van een posttraumatische stressstoornis (PTSS) in kaart brengt op basis van de bijbehorende criteria uit de DSM-5. Het is een herziene uitgave van de CAPS-5 NL. De doelgroep omvat volwassenen en oudere adolescenten met (een vermoeden van) traumagerelateerde klachten, in zowel klinische, onderzoeks- als forensische contexten.

Toepassing

De CAPS-5-R wordt afgenomen door getrainde clinici, zoals psychologen of psychiaters. Het interview kan worden gebruikt voor diagnostiek, het monitoren van klachten in de tijd en het evalueren van behandeluitkomsten. Resultaten bieden een systematisch overzicht van symptomen en beperkingen in functioneren. Het interview mag enkel afgenomen worden door gekwalificeerde diagnostici die een formele training hebben ondergaan in het afnemen van het interview en het stellen van een differentiële diagnose. Daarnaast is grondig begrip van de conceptuele basis voor de diagnose PTSS en de bijbehorende symptomen van groot belang.

Wat de test meet

Van de CAPS-5-R bestaat op dit moment enkel uit een versie voor afgelopen maand, die voor diagnosestelling kan worden gebruikt. Nadat trauma, zoals omschreven in criterium A, is vastgesteld, kan met een volledige afname een diagnose PTSS gesteld worden die is gebaseerd op alle formele diagnostische criteria en ernstscores voor de 20 afzonderlijke symptomen en de vier symptoomclusters:

• Criterium B: Intrusieve symptomen
• Criterium C: Persisterende vermijding van prikkels
• Criterium D: Negatieve veranderingen in cognities en stemming
• Criterium E: Duidelijke veranderingen in arousal en reactiviteit

Elk van de 20 symptomen wordt beoordeeld op aanwezigheid, waarna op twee zespuntsschalen de Intensiteit (1= “Minimaal” tot 6= “Extreem) en Frequentie (1= “Een keer per maand” tot 6= “Dagelijks of bijna dagelijks”) onafhankelijk van elkaar worden beoordeeld. Per symptoom wordt de Ernst beoordeeld, waarmee wordt bepaald of aan het betreffende symptoom is voldaan of niet. Deze ernst is gebaseerd op een combinatie van Intensiteit en Frequentie en krijgt altijd een waarde tussen 0 en 10. Per criterium wordt de Ernst opgeteld tot een PTSS Totaal en bepaalt het aantal symptomen waaraan wordt voldaan of aan het betreffende criterium is voldaan. Daarnaast wordt op eenzelfde manier bepaald of er voldaan wordt aan de criteria voor “PTSS met dissociatieve symptomen”, op basis van de antwoorden op de laatste twee items. Tot slot wordt met Criterium F de duur van de stoornis bepaald en of er sprake is van uitgestelde expressie, en met Criterium G wordt de mate van lijdensdruk of beperkingen in het sociaal of beroepsmatig functioneren vastgesteld.

Normen

Er wordt gebruik gemaakt van de DSM-5 criteria voor PTSS om een categoriale diagnose (aanwezig/niet aanwezig) vast te stellen. Op basis van de ernstscores kan daarnaast een dimensionele beoordeling van symptoomernst worden gemaakt.