De Screeningslijst voor autismespectrumstoornissen (SRS-2) meet verschillende dimensies van interpersoonlijk gedrag, kenmerkend voor ASS.

Doel

De SRS-2 is een vragenlijst die helpt om kenmerken van autismespectrumstoornissen (ASS) bij kinderen in kaart te brengen. De focus ligt op sociale communicatie, interactie en repetitief of stereotiep gedrag. De SRS-2 is geschikt als screeningsinstrument vanwege de korte afnameduur en het hoge onderscheidend vermogen tussen ASS en andere psychiatrische stoornissen. Daarnaast kan de screener – mits aangevuld met andere informatie – een waardevol hulpmiddel zijn bij de diagnostiek en het evalueren van behandelingen. De SRS-2 sluit aan bij de criteria voor ASS zoals beschreven in de DSM-5.

Toepassing

De SRS-2 kan worden ingevuld door de ouders van het kind of een informant die goed bekend is met het gedrag en de ontwikkeling van het kind. Er bestaat een aparte vragenlijst voor 3-jarige kinderen, die enkel verschilt van de lijst voor 4- tot 18-jarige kinderen in formulering van de vragen. Na invulling door beide ouders ontstaat een breed en genuanceerd beeld van het sociale functioneren van het kind in het dagelijks leven. De vragenlijst is geschikt voor gebruik in diagnostische trajecten, behandelinstituten en andere zorginstellingen. De score geeft inzicht in de ernst van sociale beperkingen en maakt het mogelijk om subtiele afwijkingen binnen het autismespectrum te signaleren. De SRS-2 is daarmee ook geschikt om veranderingen in ernst van de symptomen te volgen over tijd of als gevolg van een behandeling. De interpretatie van de uitkomsten is voorbehouden aan psychodiagnostisch bevoegde professionals.

Wat de test meet

De vragenlijst bestaat uit 65 items die worden verdeeld over vijf behandelschalen en twee DSM-5 schalen:

Behandelschalen:

1. Sociaal bewustzijn
2. Sociale cognitie
3. Sociale communicatie
4. Sociale motivatie
5. Autistische preoccupaties

DSM-5-schalen:

1. Sociale communicatie en interactie
2. Stereotype gedragingen en interesses

De items worden beoordeeld op een vierpuntsschaal, lopend van “niet waar” tot “bijna altijd waar”. Per schaal wordt een ruwe somscore berekend, die vervolgens wordt omgezet naar een T-score ten opzichte van een algemene populatie. De DSM-5 schalen en totaalscore worden omgezet in een T-score voor zowel een algemene als een klinische populatie, waarbij de totaalscore indicatief is voor de mate van sociale responsiviteit (van “hoog” tot “ernstige tekortkomingen”) en de mate van autismesymptomatologie (van “mild” tot “ernstig”).

Normen

Voor de SRS-2 zijn normgegevens beschikbaar voor ouders van kinderen van 3 tot en met 17 jaar, uit zowel Nederland (N = 1869) als Vlaanderen (N = 370). Na uitgebreid onderzoek bleken er verschillen op basis van leeftijd, geslacht en herkomst, waardoor er verschillende normgroepen zijn opgesteld. Zo zijn er Nederlandse populatienormen gestratificeerd naar leeftijd en geslacht (3 jaar, jongens [N = 274] en meisjes [N = 271]; 4 t/m 17 jaar, jongens [N = 623] en meisjes [N = 271]) en Vlaamse populatienormen gestratificeerd naar geslacht (4 t/m 17 jaar, jongens [N = 228] en meisjes [N = 142]). Daarnaast zijn er klinische populatienormen voor de DSM-5 schalen en de totaalscore, gecombineerd voor herkomst en geslacht, voor kinderen van 4 t/m 17 jaar (N = 238). In het originele onderzoek zijn ook normen opgenomen voor leerkrachten en begeleiders als informant, deze zijn echter op dit moment nog niet beschikbaar voor de Nederlandstalige populatie.